Günün Keyfi Yazılar

Kara deliğin içinde ne vardır? İnsanlığın en büyük bilinmezine kişisel bir bakış Vivago olarak bu yazımızda “Kara deliğin içinde ne vardır” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! Gökyüzüne bakmayı hep sevmişimdir. Ankara’da geceleri hava açık olduğunda, şehir ışıklarının arasından seçebildiğim yıldızlara bakarken zihnimde hep aynı soru dolaşır: Kara deliğin içinde ne vardır? Bu soru yalnızca astrofiziğin bir problemi gibi görünse de, aslında insanın bilinmezle kurduğu ilişkinin en uç noktasıdır. Çünkü biz yalnızca evreni anlamaya çalışmayız; kendi geleceğimizi de anlamlandırmaya çalışırız. 28 yaşında, teknolojiye meraklı biri olarak hayatımın tam ortasında bu soruya takılmam belki de tesadüf değil. Bir yandan gündelik işlerin koşturmacası,…

Bir Kavramın Kapısını Aralarken: Adem Elması Üzerine Düşünmeye Başlamak İnsan bedenine dair en küçük ayrıntılar bile bazen büyük kültürel hikâyeler taşır. Boynumuzun ön kısmında, özellikle erkeklerde daha belirgin görülen küçük çıkıntıya verilen “Adem elması” adı da bunlardan biri. İlk bakışta yalnızca anatomik bir yapı gibi görünür; oysa isimlendirilme biçimi, toplumsal hafızanın, dilin ve inançların nasıl iç içe geçtiğini gösteren güçlü bir örnektir. Bir kavramı anlamaya çalışırken yalnızca biyolojiye değil, onun etrafında kurulan anlam evrenine de bakmak gerekir. “Adem elması nedir?” sorusu tıbbi açıdan oldukça nettir: Larinks (gırtlak) kıkırdağının ergenlik döneminde özellikle erkeklerde testosteron etkisiyle öne doğru belirginleşen kısmıdır. Sesin kalınlaşmasıyla…

Hoş geldiniz! Bu yazıda Vivago olarak Vektörel nedir 9. sınıf hakkında merak edilenleri toparladık. İnsan zihni çoğu zaman yönsüz bir boşlukta değil, yönlendirilmiş anlamlar içinde düşünür: Bir şeyin “hangi yönde” ve “ne büyüklükte” olduğunu anlamaya çalışırken aslında yalnızca matematikle değil, varlığın düzeniyle de temas eder. Peki bir büyüklüğün yönü varsa, bu sadece fiziksel bir özellik midir, yoksa bilgiye, etik kararlara ve hatta varlık anlayışımıza dokunan daha derin bir yapı mı taşır? Vektörel Nedir? 9. Sınıf Düzeyinde Temel Tanımın Ötesi Fizikte Vektörel Büyüklüklerin Temel Anlamı 9. sınıf fizik müfredatında vektörel büyüklükler, “hem büyüklüğü hem yönü olan nicelikler” olarak tanımlanır. Kuvvet, hız…

90 Kaça Tam Bölünür? Siyaset Bilimi Perspektifinden Güç, Düzen ve Sayıların Politikası Vivago ailesinin bugünkü konusu 90 kaça tam bölünür; detayları kaçırmayın. Bir toplumun nasıl bölündüğünü anlamak, yalnızca matematiksel bir işlem değildir. “90 kaça tam bölünür?” sorusu, ilk bakışta aritmetik bir merak gibi görünür; ancak siyaset biliminin merceğinden bakıldığında, bu soru güç ilişkilerinin, kurumsal yapıların ve toplumsal düzenin nasıl parçalandığını ya da nasıl paylaşıldığını düşündüren metaforik bir kapıya dönüşür. Çünkü siyaset, çoğu zaman sayılarla değil ama sayıların temsil ettiği dağılımlarla ilgilidir: kaynaklar, iktidar, temsil ve meşruiyet. Toplum, tıpkı 90 sayısı gibi, bölünebilir bir bütündür. Ancak mesele yalnızca “kaç parçaya bölündüğü”…

İnsanın en erken öğrenme sahnesi: 6 aylık bir bebeğin yumurta ile karşılaşması 6 aylık bebek yumurtayı nasıl yer hakkında güvenilir bir başlangıç yapmak isteyenler için Vivago olarak bu içeriği hazırladık. İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken çoğu zaman en basit görünen anların aslında en karmaşık bilişsel ve duygusal süreçleri barındırdığını fark ederim. Bir bebeğin ilk besin deneyimi, yalnızca biyolojik bir ihtiyaç karşılaması değildir; aynı zamanda algı, güven, öğrenme ve sosyal etkileşim ağlarının şekillendiği çok katmanlı bir deneyimdir. “6 aylık bebek yumurtayı nasıl yer?” sorusu dışarıdan bakıldığında yalnızca beslenme ile ilgili gibi görünür. Ancak bu sorunun ardında, insan zihninin erken dönem örgütlenmesi, bakım…

2003 Asgari Ücret ve Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Üzerine Pedagojik Bir Okuma Giriş Merhaba! 2008’de etin kilosu ne kadardı üzerine hazırlanmış bu yazı, Vivago okuyucuları için özel olarak düzenlendi. Hayatın en küçük görünen ekonomik verileri bile, insan öğrenmesinin nasıl şekillendiğini anlamak için güçlü birer kapı aralayabilir. Bir ücret tablosu, bir istatistik ya da geçmişe ait bir ekonomik gösterge yalnızca sayılardan ibaret değildir; aynı zamanda toplumun bilgiyle, emekle ve değer üretimiyle kurduğu ilişkinin sessiz tanığıdır. Bu bağlamda “2003 asgari ücret” gibi bir veri, yalnızca ekonomik tarih açısından değil, öğrenme süreçlerinin toplumsal arka planını anlamak açısından da dikkat çekicidir. Öğrenme, yalnızca bireysel bir…