Günün Keyfi Yazılar

Alifiru Kuzum Kim Söylüyor? Felsefi Bir Keşif Bir sabah, kahvemi yudumlarken radyoda çalınan bir şarkının melodisi dikkatimi çekti. “Alifiru kuzum…” sözleri hafifçe kulaklarıma çalındı ve bir an duraksadım. Kim söylüyordu? Neden bu melodiyi seçmişti? Bu basit sorular, bizi etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi alanlara sürükleyebilecek kapıları aralıyor. İnsan varlığı, bilgi arayışı ve değer yargıları üzerine düşündüğümüzde, basit bir şarkı dahi, yaşamın anlamına dair sorular üretir. Peki, bir şarkının kim tarafından söylendiğini bilmek, onun değerini veya algımızı nasıl değiştirir? İşte bu sorular, günlük hayatın içinden geçerken felsefeye açılan bir pencere sunuyor. Etik Perspektif: Şarkı ve Değer Yargıları Etik, insan davranışlarının…

Eski Türklerde Ot Tigin Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da yaşıyorum ve işim gereği sivil toplum kuruluşlarında çalışıyorum. Hem bu şehirdeki çeşitliliği gözlemliyor, hem de toplumsal cinsiyet, eşitlik gibi konularda duyduğum hassasiyeti, günlük yaşamda her an görüp hissediyorum. Son zamanlarda kafama takılan bir konu vardı: “Eski Türklerde ot tigin ne demek?” Bu basit görünen soru, aslında tarihin ve kültürün derinliklerinde, toplumsal yapıları ve cinsiyet rollerini anlamamıza yardımcı olabilecek önemli bir ipucu taşıyor. Eski Türklerde ot tiginin ne olduğu ve bu kavramın toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl bir ilişkisi olduğu üzerine düşündüğümde, bugünün…

Ertesi Gün Hapı: Aç Mı Tok Mu? Bir kış sabahıydı. Kayseri’nin karla kaplanmış sokaklarında yürürken, kafamın içinde dönen düşünceleri bastıramıyordum. Her şey biraz belirsizdi. Belki de hayatın her anında olduğu gibi. Yağmurun karla karıştığı, soğuk bir sabahın sabahında, içimdeki ses yine yükseldi. O ses neyi hatırlatıyordu? Korkuyu, belirsizliği, hayal kırıklığını… Ama aynı zamanda bir umut da vardı. Bir gün önce yaşananların etkisiyle kafamda dönüp duran tek soru vardı: Ertesi gün hapı aç mı tok mu alınır? İşte o an, zihnimin bu kadar karışık olmasının bir sebebi vardı. — Bir Gece, Bir Karar Geceyi hatırlıyorum. 24 yaşımda, bir geceyi birlikte geçirdiğim…

Erkekte Bileklik Nereye Takılır? – Hem Şık Hem Komik Bir Rehber Hadi gelin, biraz derinlere inelim. Erkek bilekliği… Ne kadar “cool” durduğuna dair abartılı bir iç sesim var şu an ama, aslında gerçekten de ilginç bir konu. İzmir’de yaşayan biri olarak, ben her zaman biraz espriyle karışık ciddi düşüncelerle yaşadım. Ve evet, bu yazıyı yazarken bile yine o içimdeki filozof sesimle bileklik konusunda takıldım, bir yandan da “Bileklik nereye takılır ki?” diye düşünüyorum. Ama aslında bu sadece basit bir takı sorusu değil; bu soruyla adamın tarzını, karakterini ve ruh halini çözüyoruz. (Evet, bir bileklikle adamın ruh halini çözüyoruz.) İçimdeki komedyen…

Emziren Anne Panthenol Kullanabilir Mi? – Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da yaşıyorum. 29 yaşımdayım ve bir sivil toplum kuruluşunda çalışıyorum. Gündelik hayatımda her gün, sokakta, toplu taşımada, ofiste ve evde sayısız insanı gözlemliyorum. Bir anne olarak “Emziren anne panthenol kullanabilir mi?” sorusu benden çok daha fazlasını sorgulamama neden oldu. Cinsiyet, toplumsal normlar ve sosyal adalet üzerine düşündüğümde, bu tür basit görünen sorular aslında ne kadar derin ve çok katmanlı olabiliyor. Bu yazı, sadece bir krem hakkında değil, emziren annelerin karşılaştığı toplumsal baskılar, önyargılar ve sağlık hakkı gibi daha büyük bir meseleye de ışık tutuyor. Toplumsal…

Dalga Boyu Büyüdükçe Enerji Artar mı? Günlük hayatımızda, enerji kelimesi çoğunlukla bataryalarla, elektrikle veya motorlarla ilişkilendirilir. Ancak fiziksel dünyada, enerjinin farklı türleri vardır ve bu türler arasında ışık dalgaları da bulunur. Şimdi şöyle bir soru gelebilir aklınıza: “Dalga boyu büyüdükçe enerji artar mı?” Hadi, bir adım geri atıp, dalga boyunun ve enerjinin ne olduğuna bir göz atalım, ardından soruya biraz daha derinden bakalım. Dalga Boyu Nedir? Dalga boyu, bir dalganın tepe noktaları arasındaki mesafedir. Kulağa karmaşık gelebilir, ama aslında oldukça basittir. Bir dalga düşünün: Dalga yukarıya ve aşağıya doğru hareket eder. İşte bu hareketlerin birbirini takip ettiği noktalar arasında geçen…

Beylik Tabancasını Kimler Alabilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Beylik tabancası, Türkiye’de belirli güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bireylere verilen ve genellikle evlerde veya işyerlerinde kullanılan bir silah türüdür. Ancak bu tabancayı alabilmek, bir kişinin sosyal statüsüne, cinsiyetine ve hatta yaşadığı çevreye göre farklılıklar gösteriyor. Bugün, Beylik tabancasını kimlerin alabileceğini, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alarak, sokakta, işyerlerinde ve toplu taşımada gözlemlediğim sahneler üzerinden inceleyeceğim. Beylik Tabancası ve Toplumsal Cinsiyet Toplumda şiddet ve güvenlik gibi kavramlar, genellikle erkeklikle ilişkilendirilir. Beylik tabancası gibi silahların da çoğu zaman “erkek iş” olarak görülmesinin arkasında, toplumsal cinsiyet rollerinin…

Ambulans Hangi Şeridi Kullanır? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir Bakış Bursa’da yaşıyorum ve her sabah işe giderken o yoğun trafikte neler yaşadığımı anlatamam. Yolda ilerlerken, özellikle sabah saatlerinde o tıkanmış caddelerde geçmek bir hayli zor. Ancak bir sabah, tam da trafik ışıklarında beklerken bir ambulansın hızla önümden geçtiğini gördüm. O an aklıma gelen soru şu oldu: Ambulans hangi şeridi kullanır? Yani, bir acil durum aracı, normalde trafiğin en sıkışık olduğu anlarda nasıl ilerliyor? O an, sadece Bursa’daki değil, dünyanın farklı köylerinden, kasabalarından ya da büyük şehirlerinden gelen acil yardım araçlarının hangi şeritleri kullandığını da düşünmeye başladım. Bu yazıda, ambulansın hangi…

5’ten Sonra Güneş Yakar Mı? – Gerçekten Akşamları Güneşe Dikkat Etmeli Miyiz? Ankara’da yaşamanın bir takım avantajları olduğu kesin, ama bence en büyüğü şudur: Mevsimler burada çok net bir şekilde kendini gösterir. Kışın soğuk, yazın sıcak. Bu, bir şehirde yaşamaya alışmış biri için zorlayıcı olabilir, ama aynı zamanda bir o kadar da keyifli. Sonuçta, yaz akşamları biraz olsun dışarıda vakit geçirmek istiyorsak, şehri yaşanabilir kılmak için hepimizin yapması gereken bir şey var: Güneşe dikkat etmek! Peki, güneş akşam 5’ten sonra yakar mı? Hani bazıları diyor ya “Güneş batmak üzere, çıkma dışarı.” Ben de ilk zamanlar anlamazdım. Ama zamanla, bu işin…

23 Elektron Dizilimi Nedir? Bir Hayatın Katmanlarında Kaybolmak Bir akşam, Kayseri’nin eski mahallelerinden birinde, sararmış yaprakların hışırtısı eşliğinde bir yürüyüşe çıktım. Hava ne sıcak ne de soğuk; tam ideal. Ay, dağların gerisinde kaybolmuş, yerini yavaşça kararmaya bırakan geceye teslim olmuştu. Bir yandan yürürken, diğer yandan kafamda bir soru dönüp duruyordu: “23 elektron dizilimi nedir?” Bundan önce de kimya derslerinden çok şey öğrenmiştim, ama işte bu soru, kalbimde bir boşluk yaratmıştı. Hayat, tıpkı elektron diziliminde olduğu gibi, katman katman gelişiyordu. Ama her katmanın yerleşmesi zaman alıyordu ve bu dizilim, belki de içimdeki tüm karmaşayı anlatan bir semboldü. Elektronlar ve kimyadaki düzen,…